Dünya’ya En Yakın Yıldızlardan Birinde 4 Yeni Gezegen Keşfedildi
Dünya’dan yalnızca altı ışık yılı uzaklıkta bulunan Barnard Yıldızı, astronomi dünyasının tekrar ilgi odağı haline geldi. Güneş’e en yakın tekil yıldız olarak bilinen—ve genel sıralamada Alpha Centauri sisteminden sonra dördüncü en yakın yıldız konumunda bulunan—bu sönük kırmızı cüce, şimdi dört küçük gezegenin yörüngesinde döndüğü bir yıldız olarak biliniyor. Bu keşif, yakın çevremizdeki gezegen sistemlerinin çeşitliliği hakkında önemli ipuçları sunuyor.
🌍 Soğuk ve Yaşlı Bir Yıldızın Etrafındaki Minik Dünyalar
Barnard Yıldızı çevresindeki bu yeni gezegen keşifleri, özellikle gezegenlerin Dünya’dan daha küçük olması nedeniyle dikkat çekici. Bu tip küçük boyutlu dış gezegenlere rastlamak oldukça nadirdir. Gezegenlerin yıldıza olan yakınlıkları çok fazladır; yörünge süreleri yalnızca 2,3 ila 6,7 gün arasında değişiyor ve bu da onların yaşanabilir bölgenin dışında olduklarını gösteriyor.
Bu gezegenlerin minimum kütleleri, Dünya’nın kütlesinin %20 ila %34’ü arasında, yani Mars’ın kütlesinin iki ila üç katı civarında. Özellikle Barnard Yıldızı’nın düşük parlaklığı ve küçük boyutu göz önüne alındığında, bu gezegenler şimdiye kadar keşfedilen en küçük dış gezegenler arasında yer alıyor.
🌡️ Yaşanabilir Değiller Ama Büyük Bir Bilimsel Adım
Her ne kadar bu gezegenler yaşanabilir bölgede yer almasa da, elde edilen veriler, 10 ila 42 gün yörünge süresine sahip, Dünya benzeri daha büyük gezegenlerin varlığını da dışlıyor. Bu da yakın zamanda burada yaşama elverişli bir ortam bulunamayacağı anlamına geliyor.
Buna rağmen bilim insanları bu keşiften oldukça heyecan duyuyor.
“Bu gerçekten heyecan verici bir buluş — Barnard Yıldızı kozmik komşumuz ve hakkında çok az şey biliyoruz,”
diyor başyazar ve Chicago Üniversitesi yüksek lisans araştırmacısı Ritvik Basant.
🌀 Bu Gezegenler Işığa Değil, Yıldızın Sallanmasına Göre Keşfedildi
Barnard Yıldızı’nın etrafındaki gezegenler, bizim bakış açımıza göre yıldızın önünden geçmedikleri için, Kepler veya TESS gibi görevlerde yaygın olarak kullanılan geçiş fotometrisi ile tespit edilemedi. Bunun yerine gökbilimciler, gezegenlerin yıldız üzerinde yarattığı çekimsel etkiyle oluşan küçük salınımları yani radyal hız ölçümlerini kullandılar.
Grup içerisindeki en uzak gezegen, bu teknikle şimdiye kadar keşfedilen en küçük gezegen olarak kayıtlara geçti ve bu durum yüksek hassasiyetli astronomide bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
🔬 Gelişmiş Gözlem Araçlarıyla Doğrulandı
Önceki kuşak gökbilimciler, Barnard Yıldızı’nın etrafında gezegenler olabileceğini uzun süredir öne sürüyordu. Ancak bu, ancak son teknoloji enstrümanlar sayesinde artık kesin olarak kanıtlandı.
Kullanılan araçlardan bazıları:
-
MAROON-X, Hawai‘i’deki Gemini North Teleskobu’na monte edilmiş
-
ESPRESSO, Şili’deki Çok Büyük Teleskop (VLT) dizisinin bir parçası
Bilim insanları, bu araçlarla farklı zaman ve konumlarda aynı sinyalleri bağımsız şekilde tespit etmeyi başardı.
“Ekiplerimiz birbirleriyle hiç koordinasyon kurmadı,”
diye açıklıyor Basant. “Bu da elimizdeki verilerin hayal ürünü olmadığını bize büyük ölçüde kanıtlıyor.”
