ABD’nin Eski Nükleer Silah Üretim Tesisinde Radyoaktif Eşek Arısı Yuvaları Bulundu!

Mart 2025’te, Güney Carolina’daki Savannah River Tesisi’nde çalışan ekipler, federal güvenlik sınırının 10 katı radyoaktivite yayan eşekarı yuvaları keşfetti.

1950’lerde hidrojen bombaları için plütonyum ve trityum üretmek amacıyla inşa edilen ve ABD Enerji Bakanlığı’na ait olan tesis, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden onlarca yıl sonra bile nükleer mirasını çevreye sızdırmaya devam ediyor.

☢️ Ne Kadar Tehlikeliydi?

Testlerde yuvaların 100 cm² başına dakikada yaklaşık 100.000 bozunma oranına sahip olduğu belirlendi. Bu, federal güvenlik eşiğinin çok üzerinde. Yuvaya böcek ilacı sıkılarak eşekarıları öldürüldü, ardından radyoaktif atık olarak paketlendi.

Yayımlanan resmi rapora göre çevredeki toprakta ek bir kirlenme tespit edilmedi. Ancak olayın rapor edilmesi, önceki yaban hayatı kirliliği vakalarıyla karşılaştırma yapmak için geciktirildi.

🏭 Savannah River’ın Nükleer Geçmişi

Tesis, Soğuk Savaş döneminde ABD’nin nükleer silah programının bel kemiğiydi. 1992’den bu yana faaliyetler şu alanlara kaydı:

• Radyoaktif atıkların çevresel temizliği

• Fazla plütonyumun bertaraf edilmesi

• Dünya genelinden gelen nükleer yakıtların depolanması

Yine de temizlik devasa bir iş: 43 yer altı tankında 34,5 milyon galon radyoaktif sıvı atık depolanıyor ve kirlenmiş toprak ile yeraltı suyu hâlâ sorun. Tamamen temizlenmesi en erken 2065’te bekleniyor.

🐝 Eşekarıları Nasıl Radyoaktif Oldu?

Bilim insanları, eşekarılarının yuvalarını kirlenmiş toprak ya da terk edilmiş yapılardan aldıkları malzemelerle yapmış olabileceğini düşünüyor. Yerel çevre grubu Savannah River Site Watch, resmi raporu eşekarılarının radyasyona nasıl maruz kaldığını net olarak açıklamamakla eleştirdi.

Daha önce yapılan araştırmalar, balık ve diğer yerel canlılarda yalnızca düşük seviyeli radyoaktif kirlenme bulmuştu. Ancak güvenlik limitinin 10 katı radyoaktiviteye sahip yuvaların ortaya çıkması, ABD’nin nükleer mirasının hâlâ çevre için ciddi riskler taşıdığı tartışmasını yeniden alevlendirdi.